Techniki grania na gitarze

Przesłaniem tego artykulu niech będzie propagacja nietypowych technik, których tak bardzo nam brakuje w naszej muzyce. Jest to artykuł skierowany dla każdego 'szarpidruta' i każdego, który nie boi się potęznych wyobrażeń i wielkiej gamy efektów jakich można uzyskać tymi palcami (Niech każdy popatrzy na swoje dłonie no i do dzieła.)

Jak wielka jest rodzina dźwięków powstałych na gitarze, w efekcie różnego podejścia do grania i różnego podejścia do uzywania palców w obrębie gryfu, strun, wajch, przesterów czy też nawet samych motylków służących niekiedy do podciągania. W technice gitarowej cała rasa gitarzystów używała juz prawie wszystkiego aby grac na gitarze. Właściwie pierwsze zmiany narodziły się w czasach genialnego Hendrixa i wówczach, gdy bluesowcy pokroju Johnego Lee Hookera dorwali gitary, a dokładniej jej wersji elektrycznej.

Barok

Już w czasach barokowych - czasach Monteverdiego czy Bacha zaczęto upiększac technike grania utworów. Upiększanie wzielo swoj obraz z materii sztuki jako plastyki. Wpływy orientalne na wzornictwo czy też przesadzanie w ornamentalistyce tamtego okresu wzieło swój wyraz także i muzyce. Powstały specyficzne ozdobniki, które przetrwały do dzisiaj. Ozdobniki typu trill i tremolo, długo się przebijały do naszych czasów jako elementy struktury muzyki rockowej, czy też świata szybkich gitarzystów. Na przełomie wieków genialny Nicollo Paganini - człowiek któy również grywał na gitarze przywrócił swiatu te techniki. Trille czy inne tego typu ozdobniki wykorzystywał Jimmy Page z Led Zeppelin (starsze płyty) i Joe Satriani w utworze Baroque.

Eddie Van frontman grupy Van Halen ponoć wprowadził w światło dzinne inna technike - tapping, czyli granie po gryfie obiemna rękami (lecz ktoś już wczesniej zauwazył ten Trick na płytach legendanrego zespołu FOCUS). Obecnie ta technika jest bardzo popularna można ją usłyszec począwszy od barów a skończywszy na koncertach i konkursach gitarowych (Enver Izmailov). Ale znajdują się w repertuarze gitarzystów i triki innego typu. generujące innego typu sztuczki, bardziej chyba uwodzące sfere video niźli audio - mianowicie Hendrix palił gitary The Who rozwalali je na scenie - po prostu Show Must Go On. Są też inni np. genialny Polak, nie trzeba daleko szukać - Adam Fulara, grający nietypową techniką tappingu dwuręcznego, gra na dwugryfowej gitarze, a jego gra pzypomina bardziej popisy mistrzów fotepianu, czy organow kościelnych.

Jesli chciałbyś sam przestudiowac i dojść do paru technik mozesz od razu przeglądnąć zawartość bazy z nagranymi w mp3 technikami gitarowymi: WYSTARCZY KLIKąĆ TU

SLIDE

Jest to technika polegająca na tym, że przy przejście z jednego do drugiego dźwięku na okreslonej strunie dokonujemy przez ślizg czyli jeśli w notacji odczytamy że slide ma być wykonywany z progu 2 do progu 5 - to należy chwycić na drugim progu zagrać dźwięk i płynnie wykonać ślizg dociskając do gryfu i progów strune az do "przejechania" do 5 progu. W notacji tabularytorowej znajdziemy wówczas coś takiego:

---------------------
--------2/5----------
---------------------
---------------------
---------------------
---------------------

Slide może być wykonywany z góry na dół i z dołu do góry. Fachowo można znaleźć rozrożnienie tego:

---------------------
--------5\2----------
---------------------
---------------------
---------------------
---------------------

Takie oznaczenie oznacza ślizg w dół. Wykonywane jest przez przedłużenie wybrzmiewającego dxwięku o zjazd w tym wypadku z piątego progu na drugi.

Można takze w notacji znaleźć inne oznaczenia:

---------------------
----5S2--5s2---------
---------------------
---------------------
---------------------
---------------------

Slide'y moga być różnego typu i laczyć się z innymi technikami. Slide mogą się łaczyć w bardzo szybkie wibratia i inne tego typu sprawy, mogą się łaczyc ze sobą. Do grania na gitarze ta techniką niektórzy uzywaja specjalnych rurek, daje to pewną swobode grania i uzyskujemy mozliwość grania poza gryfem. Slide niekoniuecznie musi być wykonywany na jednej strunie, można tego dokonać na wielu strunach na raz, slidem można traktowac całe akordy. Dość przesterowane i ciekawe brzmienia wychodzą na silnie uwydatnionej gitarze elektrycznej:

---------------------
-------7/9-----------
-------7/9-----------
-------7/9-----------
---------------------
---------------------

LEGATO - PULL OFF i HAMMER ON

Hammer On jest to technika polegająca na tym że po wykonaniu dźwieku na jednym progu wykonuje się dźwięk pacem tej samej reki na progu o wyzszym numerze - z tym, że przy wykonaniu drugiego dźwieku nie palcuje się go. Dźwięk ma być wykonany przez uderzenie palca lewej ręki. Stąd ta nazwa odwołująca się do Hammera - czyli młotka. Przykładowo aby wykonać hammera z progu 5 na próg 7 zaczynamy granie od wykonania dźwieku z progu 5, palcem wskazującym, następnie uderzamy palcem serdecznym o próg 7. W zapisie wygląda to tak:

---------------------
--------5H7----------
---------------------
---------------------
---------------------
---------------------

Można łączyć hammer ony w układy 2,3,4 palcowe, można także używać palców drugiej dłoni przechodząc w inną rodzine technik czyli tapping. Hammer ony często nazywane sa legato w góre.

---------------------
------5H6H7H8--------
---------------------
---------------------
---------------------
---------------------

Szybkie opuszczenie palca z progu wyższego i wykonanie dźwieku powstałego przez ucisk palca na niższym progu lub pustej struny nazywane jest Pull Off. Klasyczny pull of jest wykonywany bardzo szybko, przez natychmiastowe puszczenie palca powiedzmy serdecznego i wybrzmienie dźwięku chwytanego palcem wskazującym na niższym progu. Oczywiście palce są ustalone przypadkowo. Można Pull Offy łaczyc w całe grupy, wykorzystując całą dłoń (lewą).

Technike Pull Off oznacza się w tabulaturach tak:

---------------------
--------7P5----------
---------------------
---------------------
---------------------
---------------------

---------------------
--------7P6P5P4------
---------------------
---------------------
---------------------
---------------------

MORDENT

Mordent jest typowym ozdobnikiem wykorzystywanym od czasów klawesynowców francuskich. Wystepowały dwa rodzaje tego typu ozdobników tak zwany mordent dolny i górny. Ten pierwszy polegał na szybkim opuszczeniu jednego dźwięku sekunde czystą w dół - w gitarze używano techniki pull-off - a następnie poprzez hammer-on dźwięk wracał do pierwotnej częstotliwości. W mordencie do góry używano najpierw hammer-ona o jedną sekunde do góry następnie pull-offa do początkowej nuty..

BEND

Podciągnięcie polega na tym, że przytrzymujemy strune wybranym palcem lewej ręki następnie ciągniemy do siebie lub od siebie trzymając strune pod paznokciem lub opuszkiem. Istnieje wiele poglądaów na temat jak powinien wyglądać podciągnięcie. Niektórzy nie uznają innych podciągniąć niż tych wykonanych przy użyciu całego nadgarstka.Wyrozniamy dwa typy podciągnięć jedne wykonywane sa do oporu, w tabulaturze znajdziemy opis FULL - znaczy pełny. Lub za oznaczneiem "B" będzie wolne miejsce.

---------------------
--------7B-----------
---------------------
---------------------
---------------------
---------------------

---------------------
--------7B9----------
---------------------
---------------------
---------------------
---------------------

---------------------
--------7B9B7--------
---------------------
---------------------
---------------------
---------------------

VIBRATIO BENDEM LUB WAJCHą

Vibratio - czyli wibracja może być wykonywana na kilka sposobów. Jednym z nich jest bardzo szybkie podciąganie i opuszczanie strun albo poprzez cykliczne drgania palca (palców) lewej dłoni w góre i w dół na przemian podciągając i opuszczając. Można takiego czegoś dokonac także poprzez działania samą wajchą. Naprzemian szybko w góre i w dół.

Dość popularnym oznaczeniem w tabulaturach jest litera "V".

---------------------
--------7V-----------
---------------------
---------------------
---------------------
---------------------

---------------------
--------7~-----------
---------------------
---------------------
---------------------
---------------------

---------------------
---7B8B7B8B7B8B7B8---
---------------------
---------------------
---------------------
---------------------

TRILL (Tryl)

Trill jest czymś lączacym hammer-ony i pull-ofy - polega na szybkim powtarzaniu hammer-ona i pull-ofa lub odwrotnie. Powtarzane sa cyklicznie dwa dźwieki. tego typu sztuczke można znaleźć na Baroque Satrianiego. Co do trilli nie ukształtował się znormalizowany zapis, wykonanie wygląda natomiast tak:

---------------------
---7h8p7h8p7h8p7h8---
---------------------
---------------------
---------------------
---------------------

       Trill
---------------------
--------7(8)---------
---------------------
---------------------
---------------------
---------------------

TRILL plus podciąganie

Jest to zaawansowane technika, którą można zaobserwowac słuchając początkowych dzieł Led Zeppelina. Sztuczka polega na tym, aby połączyć na gryfie dwa ruchy - jeden to trill drugi po podciąganie palca grającego niższy dźwięk. Oczywiście wszystko wymaga praktyki.

Przykład:

Trill + podciąganie

TRILL techniką SLIDE

Tryll slidem przeznaczone jest dla bardziej wyćwiczonych gitarzystów. Polega na ustawieniu palców na progu i cykliczne zjeżdżanie paznokciem lewej dłoni to do jednego dźwięku to do drugiego.

Wykonanie wygląda tak.

---------------------
---7/8\7/8\7/8\7/8---
---------------------
---------------------
---------------------
---------------------

TAPPING

Tapping jest techniką bardzo podobną do legato i hammeringu. Tappingiem mozna nazywać bardzo rozbudowane szybkie pasaże legatowe przy użyciu jednej ręki (lewej) lub też dwóch rąk. Technika tapping w odniesieniu do prawaej ręki oznacza sformowanie kilku reguł tego sportu - tak tak tego używają gitarowi sportowcy. trzeba niestety samemu dojść do wprawy i perfekcji. Dźwięk wydobywamy ręka prawą albo za pomoca kostki uderzając z nad gryfu dobijając strune do niego, bądź też w poprzek korzystając z nierówności u dołu piórka, do tego typu zmagań bardzo dobre bedzie grube piórko około 2 mm grubości - może być Dunlop. Technika ta daje dużo inną barwe brzmienia niz standardowa gra, gdyż inna jest zawarta ilość alikwotów czyli tonów składowych dźwięku.

Do tapingu można używać paznokci - nalezy wówczas uderzać zagiętym palcem, bądź terz samego opuszka trzymiąc kciók prawej dłoni owinięty wokół podstrunnicy. Można także pujść na całość ograrniając wszystkimi palcami dłoni strefe gryfu. Bądź też zamieniać miejscami dłonie. Oto przykładowa sztuczka tappingowa.

---------------------
---3H5T10THT5T10-----
---------------------
---------------------
---------------------
---------------------

FLAŻOLETY

Flażolety są to dźwięki powstałe poprzez odpowiednie lekkie dotchnięcie struny w tzw. węźle i wykonanie dźwieku składowego - alikwotu - dźwięku nazywanego czasami fletowym. tego typu dźwięki mogą być wytwarzane jedynie przez instrumenty dęte i strunowe. Istnieją dwa podstawowe rodzaje flazoletów.

Pierwszy rodzaj nazywamy flażoletami czystymi. Pochodza one przez podział całej struny na odpowiednie części w węzłach lekkie dotchnięcie i uzyskanie dźwieku alikwotowego. Najlepsze rezultaty uzyskujemy nad 5, 7 i 12 progu jednak dobra gitara potrafi takich dźwiekow więcej wydusić z siebie.

Drugi typ flazoletów wykonywany jest na strunie skróconej. Na przykład jesli lewą ręką skrócimy strune na drugim progu to węzel znajduje się nad 14 progiem. Pamiętajmy o tym ze flażolety się gra głównie nad samą blaszka progu nie nad samym miejscem gdzeie normalnie przyciskamy. Flazolety często można łączyć w tłumione dźwięki, udając na przykład helikopter na gitarze. Jak to robi zespól Wrath.

Przykładowe oznaczenie:

----------<7>--------
---<7>---------------
---------------<5>---
---------------------
---------------------
---------------------

INNE:

  Harm.
E|-----------------------|-
H|-12--------------------|-
G|-----------------------|-
D|-----------------------|-    - Natural harmonics - flazolety naturalne
A|-----------------------|-
E|-----------------------|-

  A.H.(24)
E|-----------------------|-
H|-7---------------------|-
G|-----------------------|-
D|-----------------------|-   - Artifical harmonics (PISKI) - flażolety sztuczne
A|-----------------------|-     w nawiasie sugestia, nad którym progiem wykonać muśnięcie
E|-----------------------|-     piórkiem lub paznokciem i przytrzymanie kciukiem

TŁUMIENIE - MUTING

Tłumienie w swojej istocie dzieli się na dwa podrozdziały. Mozna tłumić albo poprzez niedociskanie strun do końca, dość ciekawe efekty z tego przychodzą przy graniu chwytami na basowych strunach (Smells Like Teen Spirit) albo przez tłumienie nadgarstkiem - czyli podczas kostkowania nadgarstek ręki kostkującej spoczywa na końcach strun tuż przy mostku. Drgania sa przytłumiane. Taki efekt można spotkać w Ain't Talkin' 'bout Love - Van Halena.

Tłumienie lewą ręką
Tłumienie nadgarstkiem

TREMOLO

Technika ta polega na tym że kostkujemy jeden dźwięk wiele razy - w praktyce cząsto isę tak zdarza że kostkujemy tyle ile sił w ręce. Tremolo nie zawsze jest powtarzaniem jednego dźwieku - w praktyce spotykamy się z powtórzeniami do trzech dźwięków w takiej jakby petli. Rożne szkoły róznie uczą, zarówno klasyczne jak i te mniej klasyczne. Mozna grac jednym palcem (trzeba miec paznokcie niesamowicie obszlifowane) lub trzema, dwoma na przykład na basie. Tremolo najczęsciej jest jednak wykonywane kostką, a bardzo żadko na wielu strunach.

Tremolo moze wygladac tak

E|-----------------------|-
H|-----------------------|-
G|-77777777777777777777--|-
D|-----------------------|-
A|-----------------------|-
E|-----------------------|-

         Równa się

E|-----------------------|-
H|-----------------------|-
G|-7---------------------|-
D|-/---------------------|-
A|-/---------------------|-
E|-----------------------|-

E|-----------------------|-
H|-----------------------|-
G|-78787878787878787878--|-
D|-----------------------|-
A|-----------------------|-
E|-----------------------|-

Najcięższym w calym Tremolo jest przeplatanie wielokrotnego powtarzania dźwięków z własnym akompaniamentem do tego. PRZEDSTAWIONE PONIŻEJ:

     Am trem.
E|---000-000-000-000-000-000--|-
H|----------1-------1---------|-
G|----------------------------|-
D|------2-------2-------2-----|-
A|--0-----------------------0-|-
E|----------------------------|-

TREMOLO BAR

Jest to technika podobna do tremolo z uzyciem większej ilości dźwięków niż jeden z ta roznicą, że te dolne dźwięki gra się obniżając wajchą o podaną nad tabulatura wysokość

  w/trem. bar
   1   1
  \/  \/
E|-----------------------|-
H|-----------------------|-
G|-7---9-----------------|-
D|-----------------------|-
A|-----------------------|-
E|-----------------------|-

  w/trem. bar---------------------------|
                -4   0               +1
E|-----------------------------------------|-
H|-----------------------------------------|-
G|-0--------------------12-----------------|-
D|-0--------------------12-----------------|-
A|-----------------------------------------|-
E|-----------------------------------------|-

ARPEGGIO

Polega na odegraniu szybkiego łańcucha dźwieków na przykład chwytu C major (C duże) na 12-progu. Czyli idąc od góry 0-1-0-2-3-0 +12 progów od e do E: 12-13-12-14-15-12. Technika jest o tyle trudna że trzeba tak to zagrac by nie bylo słychac pustych strun i współbrzmienia dźwiękow z sąsiednich strun, Można to zagrać albo palcem albo piurkiem. Ważna jest dokładność.

-------------------12---
-----------------13--13---
---------------12-------
-----------14-----------
-------15---------------
---12-------------------

Całość można upiększyć: jakimś slidem u dołu, 
czy hammeremu góry. Albo nawet po drodze 
dołożeniem dodatkowego dźwięku
na przykład TAPsem

-------------------12h15-
-----------------13------
---------------12-------
-----------14-----------
-------15---------------
-8/12-------------------

Arpeggio zagrane Sweepem.

--------------------------------------------
--------------------------------------------
--------------------------------------------
--------------------------------------------
---0---h3---h7---t12---p7----p3----p0-------
--------------------------------------------

--------------------------------------------
--------------------------------------------
--------------------------------------------
--------------------------------------------
---0---h5---h9---t12---p9----p5----p0-------
--------------------------------------------

--------------------------------------------
--------------------------------------------
--------------------------------------------
---0---h3---h7---t12---p7----p3----p0-------
--------------------------------------------
--------------------------------------------

--------------------------------------------
--------------------------------------------
--------------------------------------------
---0---h5---h9---t12---p9----p5----p0-------
--------------------------------------------
--------------------------------------------

Mniej więcej to w mp3 - taping arpeggiowy

-------------------12---
-----------------13--13---
---------------12-------
-----------14-----------
-------15---------------
---12-------------------

Całość można upiększyć: jakimś slidem u dołu, 
czy hammeremu góry. Albo nawet po drodze 
dołożeniem dodatkowego dźwięku
na przykład TAPsem

-------------------12h15-
-----------------13------
---------------12-------
-----------14-----------
-------15---------------
-8/12-------------------

Tak też można rozpisać arpeggio. /\\ Sorka ale nie złapało spacji. C Major

e|--------------------------12--...
B|--------------------13--13--13...
G|--------------12--12--12------...
D|--------14--14--14------------...
A|--15--15--15------------------...
E|12--12------------------------...


dalsza część...
e|...12------------------------|
B|...--13--13------------------|
G|...----12--12--12------------|
A|...----------14--14--14------|
D|...----------------15--15----|
E|...----------------------12--|

     A.H. 16
---------------------
------4--------------
---------------------
---------------------
---------------------
---------------------