Gitara:Podstawy kablowania gitar elektrycznych [doc] - Gitary - elektronika i schematy- | tremolo.pl

Robert Gabor alias Tremolo

Start / sch [katalog] / Artykuly [katalog] / Gitary [katalog] / Podstawy kablowania gitar elektrycznych [doc]

Widok ikon Widok miniatur Do artykulu

Kategoria /Artykuly/Gitary

← Pierwsza gitara jak kupić [doc] | Presto Lang 3molo Edition HB and SC 3sw 2014 [doc] →

Podstawy kablowania gitar elektrycznych [doc]

Istnieje tysice sposobw by podczy elementy gitary elektrycznej w sensown grajc cao. Zaoe co do brzmienia jest te duo. Wielu elektronikw i lutnikw patrzc na pomysy gitarzystw - puka si w gow. Ale w kocu klient - nasz pan. Chce udziwnie to niech ma.

Zobaczycie jak trudno i rozbudowanie trzeba pisa by opisa najprostszy ukad pocze w gitarze - potem bdzie z grki, dokonamy uproszcze i innych prostych operacji.

Gitara skada si z elementw drewnianych, kluczy, strun, ale nas bd teraz interesoway wntrznoci gitary - czyli przystawki, przewody, przeczniki, oporniki, kondensatory, gniazda, guziki, wzmacniacze aktywne, regulatory, czyli co co ksztatuje ju przebieg elektryczny w kabelkach z przetwornikw i przeksztacon form "idzie" poprzez wyjcie z gitary na wzmacniacz, efekt... To ile mamy przetwornikw i ile potencjometrw i przecznikw bdzie kwesti omwion nieco pniej.

Sprbuje omwi wntrze gitary tak, by laik mg rozgry o co chodzi. W sposb blokowy. Oczywicie s elektroniki gitarowe niemoliwe do narysowania blokowo.

Cewka gitary, przetwornik 

Jest rdem sygnau dla wzmacniacza gitarowego. Cewka znajduje si w polu magnesw staych, magnesy te oddziauj ze strunami. Dlatego te nie mog by za blisko, bo struny bd pod zbytnim wpywem siy magnesw trwaych i gitara bdzie odstraja. Nie mog by za daleko, poniewa sygna bdzie szcztkowy. Cewka jest niczym innym jak prdnic, dynamem. Drganie struny powoduje zmian pola magnetycznego wok cewki, zmian przenikalnoci magnetycznej, zmian strumienia magnetycznego, oddziaujemy na przewodnik z elektronami owinity wok nabiegunnikw. Elektrony jako noniki prdu cay czas wiruj. Oddziauj z polem magnetycznym. Ta sia zwana elektromotoryczn daje ch elektronom do wyskoczenia z cewki. Jeli damy przewodziki na oba koce takiej cewki wzmocnimy ten sygna poprzez wzmacniacz i damy na gonik - uzyskamy wzmocnienie akustyczne sygnau ze strun.

Cewka pojedyncza (tak s cewki pojedyncze, podwjne i poczwrne...) ma dwa wyjcia. Gdy z jednego koca wylatuj elektrony wybijane polem magnetycznym, drugi koniec wciga je jak odkurzacz. Cykl si zamienia stronami co jedno wychylenie struny. Pomijajc opnienia, stany nieustalone, nakadanie si fal. Wystarczy tylko skierowa te dwa druty na wejcie wzmacniacza i bdzie dziaa.
Kady kto tak zrobi sysza tylko sumy, wszystko mikrofonowao... Znalezienie samej cewki w cieniu przewodw. Bo cewka wisiaa w powietrzu wzgldem strun pod wzgldem elektrycznym. Porwna to mona do spadajcego czowieka do basenu, prbuje rusza nogami, ale nie potrafi podskoczy. A jako wybi si z trampoliny. Dlatego te jeden koniec cewki czy si ze strunami poprzez mostek gitary. Dodatkowo, wyjcie czy si z mas wzmacniacza, ktra to jest uziemiona w sieci, z ziemi, poprzez zerowanie, albo przez przewd ochronny bolca uziemiajcego "PE" sieci elektrycznej.

Pochodzi z: https://curtisnovak.com/

Masa 

Bardzo wane i wymagajce pojcie. Masa to potencja uziemiajcy gitary, w domyle element o takim samym napiciu wystpujcy we wszystkich ekranach, owijkach przewodw do przetwornikw, obudowach metalowych wynalazkw wbudowanych w gitar, mostku, szynach tramwajowych, kolejowych, gniazdach, foliach miedzianych, pytkach boostujcych na 9V i strunach gitary. Wychodzi dalej po przewodzie Jack do pieca, efektw, obudowy pieca, zasilacza efektu, baterii w Wah-Wah, i dalej przez uziemienie pieca przewd uziemiajcy do sieci elektrycznej, uziemienia lodwki gdzie trzymasz piwo, pralki, uziemieniem do rurocigu wodnego, gazowego, przewodem uziemiajcym do sieci energetycznej, podstacji, torw tramwajowych, kolejowych... Chyba, ze kto uywa separatora galwanicznego.

Masa dla gitary elektrycznej jest tym samym czym tory dla tramwaju. Bez tego gitara nie pojedzie.

Niezalenie od tego jaki schemat wybierzesz, bez masy nie ma gry, gitara buczy i tyle. Wszystkie obudowy metalowe, ekrany, mostki w gitarze, obudowy wikszych przecznikw powinny by uziemione do minusa - przewodu JACK. Co wida poniej na rysunku Fendera RELIC 56: Przewd czarny (ten nad pickguardem - pokryw gitary), czyli mas jest przylutowany do potencjometru, potencjometr dotyka ekranu aluminiowego i po tym aluminiowym ekranie sygna dostaje si na pozostae masy potencjometrw, dodatkowo, na ekran przecznika, bolec potencjometru, a przy gniedzie przechodzi dalej do mostka przez dziur wewntrz gitary... 


Ptla masy


Jeeli gdziekolwiek w obwodzie masa bdzie sza dwoma lub wiksz iloci drg to istnieje prawdopodobiestwo powstania "ptli mas" czyli obwodu dziaajcego jak antena - bardzo to wane. Masa idzie od punktu do punktu, do punktu centralnego, w sposb prosty bez przedobrze artystycznych. Kady przewd mgby by pocignity do innego zcza, zaptlony w kko itp. Co zwiksza prawdopodobiestwo buczenia. 

Potencjometr gonoci 

Zaczniemy od podstawy - potencjometr ten nie jest dla niektrych gitarzystw potrzebny. W wikszoci przypadkw mona nim wysyca brzmienie podobnie jak potencjometrem GAIN na przesterze, overdrive - lub innej podbijajcej kostce. Wartoci s od 100kiloOhmw do 500kOhm. Mwi tu o ukadach pasywnych. Ukady aktywne to wartoci okoo 25kOhmw.

Potencjometr gonoci zazwyczaj znajduje si zaraz przy gniedzie Jack - moe by ich wicej, zarwno gniazd jak i potencjometrw. W Ibanezach zazwyczaj jest jeden, w Gibsonach Les Paul s zazwyczaj dwa - po jednym na przetwornik. Wane, e charakterystyka takiego potencjometru musi by logarytmiczna. Tak naprawd przekrcenie o par stopni potencjometru to zwikszenie napicia z przetwornika o nawet 2x...

Dlaczego te tak si robi? Gdy nie tylko dostosowuje on gono ale take impedancje wyjciow (albo oporno) czyli stosunek napicia do prdu na wyjciu z gitary. Mona nim adnie wysyci brzmienie piecyka. Czego nie wiedz pocztkujcy.

Jeden Volt podzieli na Amper daje nam Om. Cewka ma nawet 5 000 Ohm, czyli jak bymy uzyskali strun 1Volt napicia, to popyn by 0,0002Ampera. Wydaje si mao, ale wzmacniacz gitarowy ma na wejciu lampe, ktra w rodku ma prnie i nawet 500 000 Ohm impedancji... Co zrobi, by  to w miar zrwna... Dajemy potencjometr. Z jednej strony ma warto porwnywaln ze wzmacniaczem, co za tym idzie kabel lepiej odbiera to co siedzi w gitarze.W dodatku mona to regulowa, a z drugiej mostkujemy cewk gitary. Dodatkowo cz niepotrzebnych zakce jest zwierana do masy ju w gitarze. 

Jak wyglda to w rodku:
rdo: www.wikipedia.org

Jak wida potencjometr to ukad dwch nastawnych oporw, podczas gdy jeden maleje drugi ronie i odwrotnie...



(1)                      (2)                      (3)


Ma trzy wyprowadzenia przedstawione keczkiem (powyej) (ponumerujmy je 1, 2, 3 - z powyszego obrazka od lewej do prawej) - jeden koniec (krawdziowy) podpinamy do masy (zazwyczaj)... Masa ta jest jednoczenie mas wyjcia gitary mas innych potencjometrw oraz mas przetwornika (zazwyczaj) i spinamy t mas te do obudowy potencjometru, eby potencjometr nie zbiera nam szumw z zewntrz.


Po drodze midzy potencjometrem a reszt gitary moe by te przecznik odwracacz fazy lub inne abstrakcyjne urzdzenie.



Drugi przewd krawdziowy (nr 3) podczamy do gorcego przewodu w przetworniku (przylutowujemy). A rodkowy (nr 2)czymy z wyjciem gitary. 
Przeczniki mog by w tym przypadku przed i za potencjometrem. Wane, by w kadym przeczeniu gitary piec "widzia" potencjometr lub potencjometry, w przeciwnym razie bdziemy sysze przydwiki w goniku. 



Ukad z tych mao sienkiewiczowskich zda przedstawiem powyej. Skada si z wyjcia Jack po lewej - ktre podczamy do wzmacniacza, po rodku mamy nasz potencjometr. Jedna noga jest wsplna dla wyjcia i cewki przetwornika. Przetwornik jest przypinany w drugi koniec potencjometra. Przetwornik cay czas widzi jeden i ten sam opr - w tym przypadku 100kiloohmw - takie wartoci maj na przykad chiskie Squiery. 

Ukad stosowany dla gitar z jednym przetwornikiem Single Coil. Dla uproszczenia schematu moecie tam wstawi w mylach przetwornik podwjny lub poczwrny Humbacker. 
Odpowiedni ilo napicia wygenerowanego przez wyjcie przetwornika (kilka miliwoltw) podawane jest w proporcjach ustawionych na gace potencjometru na wyjcie z gitary. 

I to caa zasada, cae gamy przecznikw, odwracaczy, potencjometw tonalnych to tylko przykrywka dla miliona kombinacji jakie moecie zrobi z gitar. 


Przecznik(i) na 2 i wicej przetwornikw

Jest niczym innym jak zwrotnica na kolei. Przestawia nam aktualnie uywany przetwornik gitarowy. Pozwala dziaa jednemu, dwom, lub drugiemu. Przestawia nam sygna z elastwa strun. Kada przystawka jest zamontowana na innej dugoci struny co za tym idzie sygna na kadej przystawce jest inny. Mona tymi przecznikami dokonywa bardzo istotnych rzeczy w przekazie muzycznym. 



Wersja 1 : jeden potencjometr VOLUME i przecznik przetwornikw

Mona te przestawi "logicznie" przeczniki z potencjometrem. 

Wersja 2  : Jeden przecznik podwjny i dwa razy VOLUME


Jest to oczywicie w duym uproszczeniu teoretycznym - wygld przecznikw gitary z podziaem na poszczeglne przetworniki. W przecitnej gitarze mamy jeden przecznik, ktry przeczymy szybciej ni kilka osobnych do 2,3,4,5,6 przetwornikw - jednake niektrzy gitarzyci i gitary z lutniczych firm miay po jednym przeczniku. W rzeczywistej gitarze przecznik jest inny i skada si z 3,4,6,9,12 biegunw biegunw. A jego przeczanie jest o wiele bardziej rozbudowane niby si to wydawao.

Jak mona si domyle. Przeczniki na 3, 4, 5 przetwornikw w gitarze bd tylko zwielokrotnieniem powyszej reguy.


Potencjometr tone


Potencjometr tone mona "stworzy" na bazie ukadu potencjometru VOLUME dodajc kondensator ktry bdzie cina grne pasmo. Nie jest prawd e potencjometr gitarowy TONE, jest potencjometrem liniowym - potencjometr ten jest jak VOLUME: logarytmiczny. Potencjometry liniowe barwy (tone) stosuje si we wzmacniaczach gitarowych.

Historycznie gaka TONE pojawia si w gitarach, gdy wzmacniacze gitarowe miay tylko jedn gak Volume na swoich panelach. Brakowao czego do regulacji barwy, dlatego te pierwsze telecastery i gitary slide byy wyposaone w tak gak. Potem wzmacniacze pod koniec lat 50-tych ju miay szcztkow regulacje barwy, natomiast historycznie gaka tone pozostaa do dzi. Jazzowcy jej uywaj. Do mocnego gitarowego metalowego ojenia normalnym zjawiskiem wrd szarpidrutw jest wycinanie noyczkami tego potencjometru. Aczkolwiek znajomy gtarzysta formacji Drakon przycina tym grne tony z gitary, ktre siarczyy w procesie wzmacniania sygnau przesterowanego.

Dwa ponisze ukady przedstawiaj prawie to samo - Zaczniemy od ukadu przedstawionego poniej:

Do standardowej gitary z jednym Volume "R3" dopinamy drugi potencjometr R4 z kondensatorem w szereg C2. Kondensator to takie urzdzenie, taki pasywny element, ktry zwiera cz wysokiej czstotliwoci do masy (im wysza czstotliwo sygnau tym atwiej przechodzi przez kondensator).

Gdy R4 ma ustawiona najnisz oporno stosunkowo dua cze wysokich tonw jest zwierana do masy i nie wydostaje si na zewntrz. Czyli gitara gra bardziej doem. Natomiast, gdy potencjometr jest ustawiony na maksimum wysokie tony zostaj w wikszej czci ni wczeniej wysane na wyjcie gitary. 


Przeczniki bardziej zoone

W zasadzie jest to temat na osobny artyku. Ale w skrcie, przeczniki kieruj sygna z odpowiedniej przystawki na wyjcie. Czsto spotykane funkcje to: zwieranie poowy humbackera  - o ktrym za chwil. Odwracanie fazy przystawek, odcinanie przystawek, zmiana ukadu z szeregowego na rwnolegy: zwieranie sygnau z caej gitary: kill switch (o ktrym jest osobny artyku). Kwestia przecznikw to s od prostych do bardzo skomplikowanych.

Usuwanie buczenia

Najczciej uywa si do tego celu przetwornikw humbacker. Usuwaczy buczenia. Polega to na tym, e do jednej obudowy wstawia si dwie cewki przeciwnie nawinite. Ktre si ze sob czy w sposb szeregowy (najczciej). 

Tak wyglda to w rodku:



Ma dwie cewki pod jedn puszk. S nawinite przeciwnie. Buczenie z sieci zasilajcej (angielskie HUM). Odejmuje si poprzez szeregowe czenie cewek. Jest to lepsze od ekranowania, gdy zawsze co przejdzie przez ekran. Aczkolwiek wystarczy delikatna rnica midzy dugoci cewek by delikatny (brum) przechodzi dalej.

Humbackery s w wersjach 4, 3 i 2 yowych

Im wicej wyprowadze tym wicej moliwoci podpiecia i wicej trudnych decyzji do podjcia przy kablowaniu gitary... 






Komentarze i pytania

Gitara | Wzmacniacz |Przedwzmacniacz | Gitara basowa | Pickup | Lutnik | Glosniki