1

Robert Gabor alias Tremolo

/ tremolo / sch [katalog] [katalog] / Artykuly [katalog] / Gitary [katalog] / Podstawy-kablowania-gitar-elektrycznych [doc]

Widok ikon Widok miniatur Do artykulu

Kategoria /Artykuly/Gitary

← Pierwsza gitara jak kupi [doc] | Presto Lang 3molo Edition HB and SC 3sw 2014 [doc] →

Podstawy kablowania gitar elektrycznych [doc]

Istnieje tysi帷e sposob闚 by pod陰czy elementy gitary elektrycznej w sensown graj帷 ca這嗆. Za這瞠 co do brzmienia jest te du穎. Wielu elektronik闚 i lutnik闚 patrz帷 na pomys造 gitarzyst闚 - puka si w g這w. Ale w ko鎍u klient - nasz pan. Chce udziwnie to niech ma.

Zobaczycie jak trudno i rozbudowanie trzeba pisa by opisa najprostszy uk豉d po陰cze w gitarze - potem b璠zie z g鏎ki, dokonamy uproszcze i innych prostych operacji.

Gitara sk豉da si z element闚 drewnianych, kluczy, strun, ale nas b璠 teraz interesowa造 wn皻rzno軼i gitary - czyli przystawki, przewody, prze陰czniki, oporniki, kondensatory, gniazda, guziki, wzmacniacze aktywne, regulatory, czyli co co kszta速uje ju przebieg elektryczny w kabelkach z przetwornik闚 i przekszta販on form "idzie" poprzez wyj軼ie z gitary na wzmacniacz, efekt... To ile mamy przetwornik闚 i ile potencjometr闚 i prze陰cznik闚 b璠zie kwesti om闚ion nieco p騧niej.

Spr鏏uje om闚i wn皻rze gitary tak, by laik m鏬 rozgry潭 o co chodzi. W spos鏏 blokowy. Oczywi軼ie s elektroniki gitarowe niemo磧iwe do narysowania blokowo.

Cewka gitary, przetwornik 

Jest 廝鏚貫m sygna逝 dla wzmacniacza gitarowego. Cewka znajduje si w polu magnes闚 sta造ch, magnesy te oddzia逝j ze strunami. Dlatego te nie mog by za blisko, bo struny b璠 pod zbytnim wp造wem si造 magnes闚 trwa造ch i gitara b璠zie odstraja. Nie mog by za daleko, poniewa sygna b璠zie szcz徠kowy. Cewka jest niczym innym jak pr康nic, dynamem. Drganie struny powoduje zmian pola magnetycznego wok馧 cewki, zmian przenikalno軼i magnetycznej, zmian strumienia magnetycznego, oddzia逝jemy na przewodnik z elektronami owini皻y wok馧 nabiegunnik闚. Elektrony jako no郾iki pr康u ca造 czas wiruj. Oddzia逝j z polem magnetycznym. Ta si豉 zwana elektromotoryczn daje ch耩 elektronom do wyskoczenia z cewki. Je郵i damy przewodziki na oba ko鎍e takiej cewki wzmocnimy ten sygna poprzez wzmacniacz i damy na g這郾ik - uzyskamy wzmocnienie akustyczne sygna逝 ze strun.

Cewka pojedyncza (tak s cewki pojedyncze, podw鎩ne i poczw鏎ne...) ma dwa wyj軼ia. Gdy z jednego ko鎍a wylatuj elektrony wybijane polem magnetycznym, drugi koniec wci庵a je jak odkurzacz. Cykl si zamienia stronami co jedno wychylenie struny. Pomijaj帷 op騧nienia, stany nieustalone, nak豉danie si fal. Wystarczy tylko skierowa te dwa druty na wej軼ie wzmacniacza i b璠zie dzia豉.
Ka盥y kto tak zrobi s造sza tylko sumy, wszystko mikrofonowa這... Znalezienie samej cewki w cieniu przewod闚. Bo cewka wisia豉 w powietrzu wzgl璠em strun pod wzgl璠em elektrycznym. Por闚na to mo積a do spadaj帷ego cz這wieka do basenu, pr鏏uje rusza nogami, ale nie potrafi podskoczy. A jako wybi si z trampoliny. Dlatego te jeden koniec cewki 陰czy si ze strunami poprzez mostek gitary. Dodatkowo, wyj軼ie 陰czy si z mas wzmacniacza, kt鏎a to jest uziemiona w sieci, z ziemi, poprzez zerowanie, albo przez przew鏚 ochronny bolca uziemiaj帷ego "PE" sieci elektrycznej.

Pochodzi z: //curtisnovak.com/

Masa 

Bardzo wa積e i wymagaj帷e poj璚ie. Masa to potencja uziemiaj帷y gitary, w domy郵e element o takim samym napi璚iu wyst瘼uj帷y we wszystkich ekranach, owijkach przewod闚 do przetwornik闚, obudowach metalowych wynalazk闚 wbudowanych w gitar, mostku, szynach tramwajowych, kolejowych, gniazdach, foliach miedzianych, p造tkach boostuj帷ych na 9V i strunach gitary. Wychodzi dalej po przewodzie Jack do pieca, efekt闚, obudowy pieca, zasilacza efektu, baterii w Wah-Wah, i dalej przez uziemienie pieca przew鏚 uziemiaj帷y do sieci elektrycznej, uziemienia lod闚ki gdzie trzymasz piwo, pralki, uziemieniem do ruroci庵u wodnego, gazowego, przewodem uziemiaj帷ym do sieci energetycznej, podstacji, tor闚 tramwajowych, kolejowych... Chyba, ze kto u篡wa separatora galwanicznego.

Masa dla gitary elektrycznej jest tym samym czym tory dla tramwaju. Bez tego gitara nie pojedzie.

Niezale積ie od tego jaki schemat wybierzesz, bez masy nie ma gry, gitara buczy i tyle. Wszystkie obudowy metalowe, ekrany, mostki w gitarze, obudowy wi瘯szych prze陰cznik闚 powinny by uziemione do minusa - przewodu JACK. Co wida poni瞠j na rysunku Fendera RELIC 56: Przew鏚 czarny (ten nad pickguardem - pokryw gitary), czyli mas jest przylutowany do potencjometru, potencjometr dotyka ekranu aluminiowego i po tym aluminiowym ekranie sygna dostaje si na pozosta貫 masy potencjometr闚, dodatkowo, na ekran prze陰cznika, bolec potencjometru, a przy gnie寮zie przechodzi dalej do mostka przez dziur wewn徠rz gitary... 


P皻la masy


Je瞠li gdziekolwiek w obwodzie masa b璠zie sz豉 dwoma lub wi瘯sz ilo軼i dr鏬 to istnieje prawdopodobie雟two powstania "p皻li mas" czyli obwodu dzia豉j帷ego jak antena - bardzo to wa積e. Masa idzie od punktu do punktu, do punktu centralnego, w spos鏏 prosty bez przedobrze artystycznych. Ka盥y przew鏚 m鏬豚y by poci庵ni皻y do innego z陰cza, zap皻lony w k馧ko itp. Co zwi瘯sza prawdopodobie雟two buczenia. 

Potencjometr g這郾o軼i 

Zaczniemy od podstawy - potencjometr ten nie jest dla niekt鏎ych gitarzyst闚 potrzebny. W wi瘯szo軼i przypadk闚 mo積a nim wysyca brzmienie podobnie jak potencjometrem GAIN na przesterze, overdrive - lub innej podbijaj帷ej kostce. Warto軼i s od 100kiloOhm闚 do 500kOhm. M闚i tu o uk豉dach pasywnych. Uk豉dy aktywne to warto軼i oko這 25kOhm闚.

Potencjometr g這郾o軼i zazwyczaj znajduje si zaraz przy gnie寮zie Jack - mo瞠 by ich wi璚ej, zar闚no gniazd jak i potencjometr闚. W Ibanezach zazwyczaj jest jeden, w Gibsonach Les Paul s zazwyczaj dwa - po jednym na przetwornik. Wa積e, 瞠 charakterystyka takiego potencjometru musi by logarytmiczna. Tak naprawd przekr璚enie o par stopni potencjometru to zwi瘯szenie napi璚ia z przetwornika o nawet 2x...

Dlaczego te tak si robi? Gdy nie tylko dostosowuje on g這郾o嗆 ale tak瞠 impedancje wyj軼iow (albo oporno嗆) czyli stosunek napi璚ia do pr康u na wyj軼iu z gitary. Mo積a nim 豉dnie wysyci brzmienie piecyka. Czego nie wiedz pocz徠kuj帷y.

Jeden Volt podzieli na Amper daje nam Om. Cewka ma nawet 5 000 Ohm, czyli jak by鄉y uzyskali strun 1Volt napi璚ia, to pop造n掖 by 0,0002Ampera. Wydaje si ma這, ale wzmacniacz gitarowy ma na wej軼iu lampe, kt鏎a w 鈔odku ma pr騜nie i nawet 500 000 Ohm impedancji... Co zrobi, by  to w miar zr闚na... Dajemy potencjometr. Z jednej strony ma warto嗆 por闚nywaln ze wzmacniaczem, co za tym idzie kabel lepiej odbiera to co siedzi w gitarze.W dodatku mo積a to regulowa, a z drugiej mostkujemy cewk gitary. Dodatkowo cz窷 niepotrzebnych zak堯ce jest zwierana do masy ju w gitarze. 

Jak wygl康a to w 鈔odku:
廝鏚這: www.wikipedia.org

Jak wida potencjometr to uk豉d dw鏂h nastawnych opor闚, podczas gdy jeden maleje drugi ro郾ie i odwrotnie...



(1)                      (2)                      (3)


Ma trzy wyprowadzenia przedstawione k馧eczkiem (powy瞠j) (ponumerujmy je 1, 2, 3 - z powy窺zego obrazka od lewej do prawej) - jeden koniec (kraw璠ziowy) podpinamy do masy (zazwyczaj)... Masa ta jest jednocze郾ie mas wyj軼ia gitary mas innych potencjometr闚 oraz mas przetwornika (zazwyczaj) i spinamy t mas te do obudowy potencjometru, 瞠by potencjometr nie zbiera nam szum闚 z zewn徠rz.


Po drodze mi璠zy potencjometrem a reszt gitary mo瞠 by te prze陰cznik odwracacz fazy lub inne abstrakcyjne urz康zenie.



Drugi przew鏚 kraw璠ziowy (nr 3) pod陰czamy do gor帷ego przewodu w przetworniku (przylutowujemy). A 鈔odkowy (nr 2)陰czymy z wyj軼iem gitary. 
Prze陰czniki mog by w tym przypadku przed i za potencjometrem. Wa積e, by w ka盥ym prze陰czeniu gitary piec "widzia" potencjometr lub potencjometry, w przeciwnym razie b璠ziemy s造sze przyd德i瘯i w g這郾iku. 



Uk豉d z tych ma這 sienkiewiczowskich zda przedstawi貫m powy瞠j. Sk豉da si z wyj軼ia Jack po lewej - kt鏎e pod陰czamy do wzmacniacza, po 字odku mamy nasz potencjometr. Jedna noga jest wsp鏊na dla wyj軼ia i cewki przetwornika. Przetwornik jest przypinany w drugi koniec potencjometra. Przetwornik ca造 czas widzi jeden i ten sam op鏎 - w tym przypadku 100kiloohm闚 - takie warto軼i maj na przyk豉d chi雟kie Squiery. 

Uk豉d stosowany dla gitar z jednym przetwornikiem Single Coil. Dla uproszczenia schematu mo瞠cie tam wstawi w my郵ach przetwornik podw鎩ny lub poczw鏎ny Humbacker. 
Odpowiedni ilo嗆 napi璚ia wygenerowanego przez wyj軼ie przetwornika (kilka miliwolt闚) podawane jest w proporcjach ustawionych na ga販e potencjometru na wyj軼ie z gitary. 

I to ca豉 zasada, ca貫 gamy prze陰cznik闚, odwracaczy, potencjomet闚 tonalnych to tylko przykrywka dla miliona kombinacji jakie mo瞠cie zrobi z gitar. 


Prze陰cznik(i) na 2 i wi璚ej przetwornik闚

Jest niczym innym jak zwrotnica na kolei. Przestawia nam aktualnie u篡wany przetwornik gitarowy. Pozwala dzia豉 jednemu, dwom, lub drugiemu. Przestawia nam sygna z 瞠lastwa strun. Ka盥a przystawka jest zamontowana na innej d逝go軼i struny co za tym idzie sygna na ka盥ej przystawce jest inny. Mo積a tymi prze陰cznikami dokonywa bardzo istotnych rzeczy w przekazie muzycznym. 



Wersja 1 : jeden potencjometr VOLUME i prze陰cznik przetwornik闚

Mo積a te przestawi "logicznie" prze陰czniki z potencjometrem. 

Wersja 2  : Jeden prze陰cznik podw鎩ny i dwa razy VOLUME


Jest to oczywi軼ie w du篡m uproszczeniu teoretycznym - wygl康 prze陰cznik闚 gitary z podzia貫m na poszczeg鏊ne przetworniki. W przeci皻nej gitarze mamy jeden prze陰cznik, kt鏎y prze陰czymy szybciej ni kilka osobnych do 2,3,4,5,6 przetwornik闚 - jednak瞠 niekt鏎zy gitarzy軼i i gitary z lutniczych firm mia造 po jednym prze陰czniku. W rzeczywistej gitarze prze陰cznik jest inny i sk豉da si z 3,4,6,9,12 biegun闚 biegun闚. A jego prze陰czanie jest o wiele bardziej rozbudowane ni瘺y si to wydawa這.

Jak mo積a si domy郵e. Prze陰czniki na 3, 4, 5 przetwornik闚 w gitarze b璠 tylko zwielokrotnieniem powy窺zej regu造.


Potencjometr tone


Potencjometr tone mo積a "stworzy" na bazie uk豉du potencjometru VOLUME dodaj帷 kondensator kt鏎y b璠zie 軼ina g鏎ne pasmo. Nie jest prawd 瞠 potencjometr gitarowy TONE, jest potencjometrem liniowym - potencjometr ten jest jak VOLUME: logarytmiczny. Potencjometry liniowe barwy (tone) stosuje si we wzmacniaczach gitarowych.

Historycznie ga趾a TONE pojawi豉 si w gitarach, gdy wzmacniacze gitarowe mia造 tylko jedn ga趾 Volume na swoich panelach. Brakowa這 czego do regulacji barwy, dlatego te pierwsze telecastery i gitary slide by造 wyposa穎ne w tak ga趾. Potem wzmacniacze pod koniec lat 50-tych ju mia造 szcz徠kow regulacje barwy, natomiast historycznie ga趾a tone pozosta豉 do dzi. Jazzowcy jej u篡waj. Do mocnego gitarowego metalowego 這jenia normalnym zjawiskiem w鈔鏚 szarpidrut闚 jest wycinanie no篡czkami tego potencjometru. Aczkolwiek znajomy gtarzysta formacji Drakon przycina tym g鏎ne tony z gitary, kt鏎e siarczy造 w procesie wzmacniania sygna逝 przesterowanego.

Dwa poni窺ze uk豉dy przedstawiaj prawie to samo - Zaczniemy od uk豉du przedstawionego poni瞠j:

Do standardowej gitary z jednym Volume "R3" dopinamy drugi potencjometr R4 z kondensatorem w szereg C2. Kondensator to takie urz康zenie, taki pasywny element, kt鏎y zwiera cz窷 wysokiej cz瘰totliwo軼i do masy (im wy窺za cz瘰totliwo嗆 sygna逝 tym 豉twiej przechodzi przez kondensator).

Gdy R4 ma ustawiona najni窺z oporno嗆 stosunkowo du瘸 cze嗆 wysokich ton闚 jest zwierana do masy i nie wydostaje si na zewn徠rz. Czyli gitara gra bardziej do貫m. Natomiast, gdy potencjometr jest ustawiony na maksimum wysokie tony zostaj w wi瘯szej cz窷ci ni wcze郾iej wys豉ne na wyj軼ie gitary. 


Prze陰czniki bardziej z這穎ne

W zasadzie jest to temat na osobny artyku. Ale w skr鏂ie, prze陰czniki kieruj sygna z odpowiedniej przystawki na wyj軼ie. Cz瘰to spotykane funkcje to: zwieranie po這wy humbackera  - o kt鏎ym za chwil. Odwracanie fazy przystawek, odcinanie przystawek, zmiana uk豉du z szeregowego na r闚noleg造: zwieranie sygna逝 z ca貫j gitary: kill switch (o kt鏎ym jest osobny artyku). Kwestia prze陰cznik闚 to s od prostych do bardzo skomplikowanych.

Usuwanie buczenia

Najcz窷ciej u篡wa si do tego celu przetwornik闚 humbacker. Usuwaczy buczenia. Polega to na tym, 瞠 do jednej obudowy wstawia si dwie cewki przeciwnie nawini皻e. Kt鏎e si ze sob 陰czy w spos鏏 szeregowy (najcz窷ciej). 

Tak wygl康a to w 鈔odku:



Ma dwie cewki pod jedn puszk. S nawini皻e przeciwnie. Buczenie z sieci zasilaj帷ej (angielskie HUM). Odejmuje si poprzez szeregowe 陰czenie cewek. Jest to lepsze od ekranowania, gdy zawsze co przejdzie przez ekran. Aczkolwiek wystarczy delikatna r騜nica mi璠zy d逝go軼i cewek by delikatny (brum) przechodzi dalej.

Humbackery s w wersjach 4, 3 i 2 篡這wych

Im wi璚ej wyprowadze tym wi璚ej mo磧iwo軼i podpiecia i wi璚ej trudnych decyzji do podj璚ia przy kablowaniu gitary... 




Facebook Twitter Email More..

Skomentuj stron


kod: heavy3

Komentarze i pytania

2 komentarzy dla tego widoku

Elektronika gitarowa poradnik - elektronika i schematy- fachowiec gitarowy - Gitary - Podstawy-kablowania-gitar-elektrycznych [doc]


Zmiana konfiguracji. B璠帷 automatykiem elektronikiem elektrykiem lub jakim nawiedzonym naukowcem kwestia zmiany ustawienia uk豉du przystawek w wio郵e gitarowym jest banalnie prosta. Zmieniasz uk豉d w ci庵u minuty zmieniasz prze陰cznik w ciagu dw鏂h.
2018-08-06 03:45:25, dea96a12 #3679

Daniel Gascho - elektronika i schematy- fachowiec gitarowy - Gitary - Podstawy-kablowania-gitar-elektrycznych [doc]


Malowanie gitary. Ktos wie jak znyc
2017-12-12 18:48:10, 6b45b44f #3626
Gitara | Wzmacniacz |Przedwzmacniacz | Gitara basowa | Pickup | Lutnik | Glosniki